Kılan Yaylası | Araplı Obası

Araplı Obası - Harun Özkan

ases tarafından yazıldı.

Pazar, 17 Ocak 2010 00:47

Köyümüzün tarihini araştırdığımız zaman köyümüzde 5 ayrı obanın yaşadığı tarihi kaynaklardan belirlenmiş durumdadır. köyümüzün ileri gelenleri bu tesbiti doğrulamaktalar. bu obalardan biride araplı obası,köyümüzde yaşayan ailelerden ömer özkan ailesi bu obadandır. Araplı obası Türkiye'nin her tarafına dağılmış durumdadır. Aşağıdaki alıntı yazıda arapl ıobasının yaşadığı yerler ve geldiği boy yazmaktadır.

Arab, Arablar, Arablı (Arablu):

Halep, Sıvas, Meraş, Diyarbekir Eyaletleri, Menteşe Sancağı, Rakka Eyaleti, Anamur Kazası (İçel Sancağı), Adana, Edirne, Selanik Sancağı, Çorum Sancağı, Koçhisar Kazası (Aksaray Sancağı), Mardin Kazası (Diyarbekir Eyaleti), Zülkadiriye Kazası (Meraş), Bozok, İçel Sancağı, Alaiye Sancağı, Düşenbe Kazası (Alaiye Sancağı), Mağnisa Kazası (Saruhan Sancağı), Alaşehir Kazası (Aydın Sancağı), Erzurum, Adana havalisi, Saruhan Sancağı, Hezargrad Kazası (Niğbolu Sancağı), Antalya, Kütahya, Hama, Hums Sancakları, Çıldır Eyaleti, Gelibolu Sancağı, Şehirköy Kazası (Paşa Sancağı), Siverek Sancağı, Karaman, Uzuncaabad Hasköy Kazası (Çirmen Sancağı), Nevşehir Kazası (Niğde Sancağı), Aydın Sancağı, Adala Ovası (Saruhan Sancağı), Yeni İl Kazası (Sivas), Göynük Kazası (Hudavendigar Sancağı), Arapgir Sancağı (Sivas Eyaleti), Divriği Sancağı (Sivas Eyaleti), Kars Eyaleti, Uluborlu ve Gönan Kazası (Hamid Sancağı), Ürgüp Kazası (Niğde Sancağı);

Konar-Göçer Türkman Yörükani taifesinden. Beğdilli Aşiretinden olan Arablar Cemaati, İçel Sancağında iskan olunmuştur.”

“Arablıibrahim (Arabluibrahim): Niğde,Halep, Ankara, Kengiri, Rakka Sancakları; Türkman taifesinden. Arablıibrahim cemaati, Beğdilü Aşiretindendir.”

“Arablımersin (Arablumersin): Niğde Sancağı; Türkman taifesinden. Arablımersin Cemaati, Beğdili Aşiretindendir.”

Üstte görüldüğü üzere Beğdilli Boyu’ndan olan ve Anadolu’ya göçmeden önce Araplarla iç içe yaşamasından ötürü Araplı adını olan Türkmen Boyu, Mardin’den Bulgaristan Plevne’ye( Niğbolu), Kars’tan Edirne’ye, Suriye’den( Halep ve Rakka) Gelibolu’ya kadar dağılmış.

Araplı Aşireti’nin İçel Sancağına iskan edilen cemaati ile Araplı Aşireti’nden türedikleri belli olan Araplı-İbrahim ve Araplı-Mersin cemaatlerinin Beğdilli olduğu ibaresi sayesinde biz Araplı Aşireti’nin Oğuzların 24 Boyu’ndan Beğdilli’ye mensup olduklarını öğrenmiş oluyoruz.

Not: Bu liste Araplı Aşireti’nin tüm iskan edildiği yerleri ya da iskan edildikleri bölgelerde zamanla çoğalarak, dağıldıkları diğer bölgeleri göstermiyor.

http://www.derki.com/sayi29/696-soyadlarimizin-kokeni.html?start=3

Beydili Yörükleri

BEĞDİLİ YÖRÜKLERİ
Beğdili, Oğuzların 24 boyundan birisidir. Bozoklara bağlı Yıldız Han grubundandır. Secere-i Terakime’de “sözü hürmetli” ve kuşu bihrî yani kuzgun olarak geçer. Reşideddin Oğuznamesinde “büyüklerin sözleri gibi aziz olur” ongunu: tavşancı veya kuzgun. Ülüşü: sağ umaca ve adlu (sağ yağrın)
Kesilmiş atın hükümdar hisselerinden kalanı on ikiye taksim edilir, yirmi dört uruğun hepsine üleştirilir.
“Sağ uyluğu ülüş verdiler. Kızıg onu doğradı. Turumçı atları tuttu, .altıncı ürgede Begdiliyi oturttular”

Osmanlı Devleti içinde Bozulus’a dahil olan Begdili Aşireti 1540 tarihinde iki cemaatte 202 hane ve 9 mücerret vergi nüfusu olarak bulunuyorlardı. Aşiret , 2.Selim devrinde 296 hane ve 69 mücerret vergi nüfusuna yükselmişti.
Kanuni döneminde Halep Türkmenleri arasında bulunan en büyük boy olan Begdililer 1691 Aşiretleri iskân teşebbüsünden sonra iskân edildikleri çöllerde kendilerinden kat kat üstün Tayy, Hammar ve Aneze Arap aşiretleriyle sürekli boğuşmak zorunda kaldılar. Ayrıca Rişvan ve Mili Kürt aşiretleriyle de savaştılar.
Begdili Aşireti mensupları Anadolu’nun bir çok yerinde “Badıllı, Badüllü, Badılı..” gibi isimler ile anıldılar ve halâ bu isimleri taşımaktadırlar. Bunlardan bir kısmının zaman içinde bulundukları yörelerde kaza statüsünde olan farklı bazı Kürt gruplarına tabi olmuşlar ve bazı yörelerde Merdisi Aşiretine tabi olmuşlardır. Araplı Aşireti, Begdili’ye mensuptu.

Araplu (Oymağı) Aşireti

Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan Bey’in Karakoyunlularla mücadelesi sırasında(1448-1450) Akkoyunlu Devleti’ne tabi görülen Araplı Oymakları 1540 da Bozulus’a mensup ve Dulkadir İli içinde görülür. Bu tarihlerde Dulkadir İli’nde 5 hane olarak tespit edilmiştir. Araplı Aşireti’nin diğer obaları muhtemelen diğer gruplar içinde idiler. Aşiretin bazı kolları Bozok (Yozgat), Yeni İl (Sivas) kazaları dahilinde bulunuyorlardı.
Buğurcu Araplu (Araplar)oymağı, Karasi Eli arazisinde 1500 lü yıllardan beri konup göçe gelmişlerdi. Buğur, çift hörgüçlü Buhara devesidir ki, ancak Türkmenler yetiştirmektedir. Karasi arazisinde Rumeli Fetihleri sırasında bulunan, ve Rumeli’ne göçürülüp buraların Türkleştirilmesini sağlayan “göçer evli Araplar” denilen Yörükler bunlardı. Bugün bile Rumeli’de Deliorman’da “Araplar” isimli bir köyü bular kurmuşlardı. Araplu Oymakları sadece Osmanlı coğrafyasında değil, İran Azerbaycan’ında bulunan “Araplu” ismindeki köyden, oralarda da bulunduğunu göstermektedir.
Diğer pek çok Yörük aşiretleri gibi 1691 İskânında Araplu Aşireti’ne mensup oymaklar da Rakka, Hama, Humus, Halep gibi yerlere iskân edildilerse de 1700 lü yılların başından itibaren iskân yerlerinden ayrılan, Begdililere tabi olarak görülen Araplı Aşireti’nin bir kısmı Anadolu’nun batısına dağıldılar. Anadolu’ya çöl kıyafeti ile geldiklerinden Balıkesir ve Ege bölgesinde bunlara “Araplu”denildi.
1837 tarihli bir belgeden artık bu tarihte Araplı cemaatinin bugün oturduğu Gömenic köyüne iskân olduğu ve hane kurduğu anlaşılmaktadır. “Saruhan Sancağında çadırlarda oturan Cabarlı Aşiretinden bazı kişiler Biga Sancağının Balya kazasında oturan Araplı Aşiretinden Hacı Pehlivan oğlu Halil ve zevcesini katl ve altı hanenin emval ve eşyalarını gasb eylediklerinden faillerinin tutuklanarak haklarında şer’an lazım gelen muamelenin icrası..”
1 Şubat 1856 tarihli bir arşiv vesikasından da anlaşılacağı üzere bir süreden beri Karasi arazisinda bulunan Araplı aşiretinin vergi, kura ve sair nizama uymalarının temini için iskan olunmaları istenmektedir. Bu tarihlerde kendilerine yer ve yurt gösterilen Araplı aşiretinin Ahmet Vefik Paşa iskan edene kadar gene de konar göçerliği bırakmadıkları bilinmektedir.
Cumhuriyet’ döneminde bazı idareciler bu aşiretin iskânıyla meydana gelen köylerin isimlerini “Arap”lıkla ilgili sanıp değiştirmişlerdir.

Balıkesir Çevresindeki ARAPLI Oymakları
Okçular İvrindi
Gömeniç İvrindi
Danahisar Kepsut (Karakeçili ve Yağcıbedir Karışık)
Karagöz Dursubey Gökçedağ
Kestanbol Çanakkale
Zeytindağ Bergama
Bozköy Bergama
İlyaslar Kemalpaşa -Bursa
Danahisar Dursunbey (karışık sadece bir mahalle)

Arşiv belgelerine göre “Memalik-i Âli Osman” toprakları üzerinde tarih içinde Araplu oymaklarının bulundukları yerler:
Sivas Eyaleti
Meraş Eyaleti
Diyarbekir Eyaleti
Rakka Eyaleti
Menteşe Sancağı
Anamur Kazası
Adana Sancağı
Edirne Sancağı
Selanik Sancağı
Lofça Kazası
Çorum Sancağı
Koçhisar Kazası(Aksaray Sancağı)
Mardin Kazası
Zülkadiriye Kazası(Meraş Sancağı)
Bozok Sancağı
İçel Sancağı
Alâiye Sancağı
Düşenbe Kazası(Alâiye Sancağı)
Manisa Kazası (Saruhan Sancağı)
Alaşehir Kazası(Aydın Sancağı)
Erzurum Eyaleti
Ankara (Karaca Araplı)
Hezârgrad Kazası(Niğbolu Sancağı)
Antalya Sancağı
Kütahya Sancağı
Hama Sancağı
Humus Sancağı
Çıldır Eyaleti
Gelibolu Sancağı
Şehirköy Kazası(Paşa Sancağı)
Siverek Sancağı
Karaman Kazası
Uzuncaabad Hasköy Kazası(Çirmen Sancağı)
Nevşehir Kazası(Niğde Sancağı)
Aydın Sancağı
Adala Ovası(Saruhan Sancağı)
Yeni İl Kazası(Sivas)
Göynük Kazası(Hudavendigâr Sancağı)
Malatya Kazası
Hısn-ı Mansur Kazası(Malatya Kazası)
Arabgir Sancağı(Sivas Eyaleti)
Divriği Sancağı(Sivas Eyaleti)
Kars Eyaleti
Uluborlu ve Gönen Kazaları(Hamid Sancağı)
Ürgüb Kazası(Niğde Sancağı)
Çarşamba

www.dunyaturkordulari.com/forum/showthread.php?p=155

Arab Bölüğü Cemaati Konur Kabilesi Konur Cemaati Varsak T 15 3 - Kırşehri (Kırşehir) S.- Kırşehri Kaz. BOA, TD, nr. 19, s. 318, sene 890 (1485-86)

Arab Cemaati Bekdaş Cemaati Kayı T 20 2 - Hamid S.- Eğirdir Kaz. BOA, TD, nr. 121, s. 562, sene 929 (1522-23)

Arab Cemaati Cemallü Kabilesi Karkın T 5 4 - Karaman V.- Ürgüb Kazası BOA, TD, nr. 32, s. 256, sene 906 (1500-1501)

Arab Cemaati Dulkadırlı Türkmenleri Bayındır T 47 0 Kurupınar Gencehad ovaları kışlak Elbistan yaylak Maraş S. BOA, TD, nr. 402, s. 599-600, sene 938 (1532)

Arab Cemaati Cemallü Kabilesi Karkın T 18 9 Depesi Delük k. Niğde S.- Uçhisar Nah. TKA, VCD, nr. 135, vr. 221a, sene 992 (1584-85)

Arab Cemaati an-ümera-i Dulkadir Dulkadırlı Türkmenleri Bayındır T 13 5 - Kars-ı Maraş S. (Adana-Kadirli) TKA, TD, nr. 168, s. 306b, sene 971 (1563-64)

Arab Cemaati Dulkadırlı Türkmenleri Akça Koyunlu Bayındır T 0 0 Kurupınar, Elbistan Maraş S. BOA, TD, nr. 402, s. 599-600, sene 938 (1532)

Arab Cemaati Cemallü Kabilesi Karkın T 11 1 Depesi Delük m. Mele Gölü k. Karaman V.- Niğde Kaz. BOA, TD, nr. 1061, s. 353, sene 928 (1521-22)

Arab Cemaati - - T 84 2 Arab k. Karahisâr-ı Sahib(Afyon) S.- Şuhud Kaz. BOA, TD, nr. 147, s. 295-296, sene 935 (1528-29)

Arab Cemaati - Beğdili T 21 7 Arablu k. Sivas (Yeni il) S.- Sorkun Nah. BOA, TD, nr. 322, s. 126, sene 967 (1559-60)

Arab Cemaati - Beğdili T 41 12 Arablar k. Sivas (Yeni il) S.- Tokat Kaz.- Kazâbâd Nah. BOA, TD, nr. 19, s. 88, sene 890 (1485-86)

www.anadoluasiretleri.com

Favori olarak işaretleyin

Favorilerinize ekleyin

Bunu e-posta ile gönder

Yorumlar (4)

...

araplı oymağı ile ilgili bilgilerin büyük bir kısmı yanlış. Araplı oymağı Beğdilliye bağlı en büyük Türkmen oymaklarından biridir ve son Aşiret reiside 1940 larda vefat eden Nüveyran OĞUZ'dur. arap lı oymağının babadan oğula kalan ve halen devam eden aşiret ağaları (günümüzde ağalık devri bitmiştir) Gaziantep'in oğuzeli ilçesinde yaşamaktadır.

ziyaretçi , Haziran 26, 2011

proje mülkiyelinin

başkanın ne haddine böyle büyük işlerle uğraşması halil beyin zamanı müsait oda bu işlerle uğraşsın mülkiyeyi bitirmiş gerçi ara sıra kendi hatırlatmasa kimsenn haberi yokta ada bunn bilincinde kılana başkandan başka fedakarlık yapacak bi kılanlı yokmu her işte başkanın adı geçiyor kılanın geleceğiyle ilgili hayalleri olanlar mesela halil bey bu işle yıllardır ilgileniyor ilk iş olarak bu işte bi görelim fedakarlık öyle lafla olmaz hizmet öyle paralı işlerle uğraşmakla olmaz hadi bakalım kolay gelsin aynası iştir kişinn lafa bakılmaz

fos mülkiyeli , Ocak 28, 2010

katılıyorum

bende kemal abinin yazılarınıdıkkaetle takıp edıyorum ve onun görülerine de katılıyorum..kendısının bu konuyla ılgılenecegını dusunuyorum..

PASHA , Ocak 19, 2010

temenni

Kılan'ın tariçelerini zevkle takip ediyorum. Halil Akın'ın araştırması Osman Erdemin araştırmaları gerçekten takdire şayan bir araştırma. Bütün bu araştırmalardan anlıyoruzki KılAN'IN tarihçesinin ta Kanuni Sultan süleymana kadar vardığı anlaşılmaktadır.Bunların hepsi güzelde, bu tarihçelerin bir araya toplanarak Kılanın tanıtımında kullanılarak bir kitapcık halinde yayınlanması taraftarıyım. Bunun öncülüğünüde Bizzat Belediye yaptırması lazım .Okitapcığın nasıl yapılacağını Başkan gayet iyi bilir.Yeterki canı istesin. Saygılarımla.

kemal YALÇINKAYA , Ocak 19, 2010