Kılan Tarihçe - Halil Akın PDF Yazdır e-Posta
Administrator tarafından yazıldı.   
Cuma, 15 Ocak 2010 00:05

  KILAN Kasabasının tarihi ta  Osmanlının ilk yıllarına dayanmaktadır. Orta asya dan gelen Yörük boylarının Anadolu ya yerleşmelerinden itibaren , toroslar üzerine yerleşen boylardan biri de KILANOĞULLARI dır.Kılanoğulları toroslarda ,K.MARAŞ,ADANA VE NİĞDE bölgelerinde yaşamışlar. Kılan  ismi de bu aşiretin isminden gelmektedir . Kasabamızda  çok önceleri rumlar da yaşamıştır.Karacaören, Sökünler ve Tahtalı bölgesinde tarihin yerleşim kalıntıları vardır.Karacaören deki bağlar da rumlardan  bize bir hatıradır. Şarap  rumların kutsal içeceği olduğu için bağların olduğu yerde büyük küp kalıntıları çıkmıştır. Burada  “Gavur pınarı “ diye eski bir taşyapı pınar vardır.

   Tarihteki asıl Kılan, bugün Emirler köyü sınırları içinde göletle köy arasında “kılan köyü” adıyla anılan  bahçelik alan içinde idi. Medresesiyle ,yerleşim alanıyla, geniş topraklarıyla ,ağalık sistemiyle yaklaşık 300 yıl bu bölgede kalmıştır. [büyük bir ihtimalle kılanın kurucusu Erenler in tepedeki ören de yaşayan zattır.]  18.yy ın ortalarında burada büyük bir kolera salgını olmuştur. Halk  arasında  “çarık çıkartmaz” adı da  verilen bu  hastalıktan köyün tamamına yakını salgında ölmüştür. Kılan ağalarından olan büyük dedemiz o günleri anlatırken “soframızda 36 kaşık vardı 4 e indi.” dermiş. Bu hastalıktan dolayı her yer mezarlık olmuş, kılan adeta hayalet köye dönmüştür.  Kılanlı  burayı terk ederek , bundan yaklaşık 250 yıl önce eskiköy e yerleşmiştir. Eskiköy de de  yaklaşık 70 yıl kaldıktan sonra bu günkü kılan a yerleşmişlerdir. İlk  olarak  yukarı mahalledeki caminin yanında yavuzların bahçesindeki kuyunun etrafına yerleşmişler.

  Osmanlı arşivlerinde çalışmış hemşerimiz Osman Erdem in tesbitlerine göre 1534 tarihli bir belgede seferberlik çetelesinde “KILAN” adına rastlanarak,  Kılan a 117 nefer [aserlik yapacak kişi ] kaydedilmiş,1572 tarihli bir belgede de Kıbrıs a 9 kişi zorunlu göç ettirilmiştir.[Kıbrıs 1571 de fethedilince oraya Anadolu dan  Müslüman nüfus yerleştirilmiştir.] kılandan da nüfusuna göre 9 kişi gönderilmiştir.  Daha birçok belgede kılan dan bahsedilmektedir.

  Kılan da Ağalık sistemi vardı. kılan ağaları “KÖLE MEHMETLER” sülalesinden gelmektedir. Bizim  dedelerimiz de bu sülaleden gelmektedir .. babamın  dedesi “Kıpık Mehmet” Köle Mehmet in torunlarındandır.1876 ya kadar bizde resmi kayıtları vardır. Kılan  ağaları adaletli ,  devletini ve  milletini gözeten merhametli insanlardı. Yozgatlı Çapanoğlu Kılan ağası  Hasan ağayı Yozgat ta katledince , bu bölgede otorite boşluğu oldu. Eskiköy  de  yaşayan “Karacehennem” adında bir eşkıya bu otorite boşluğundan faydalanarak ,  bölge insanına  çok zulmetmiştir. Başta kılanlılar olmak üzere tüm buradaki köylülere [emirler ,darboğaz ,porsuk v.b.] çok çile çektirmiştir. Emirlerli  Kadir Yılmaz ın kitabında yazdığı gibi “karacehennem” bir ağa değildir ve yalnız emirlerlilere değil tüm bölge köylerine zulmetmiş, bu eşkıyadan hatta en fazla kılanlılar çekmiştir. Zaten daha sonra kılanlılarla emirlerliler  beraber bir plan kurarak bu zalimi öldürmüşlerdir.   Eskiköy de “karacennem pınarı” var, burası onun mekanı imiş. bu gün burada torunlarının kiraz bahçeleri var, torunlarından Halil Gencay kasabamızda ilk sistemli kiraz bahçesini kurarak kılan kirazının dünyaya tanıtılmasında ve kirazın bir sektör olmasında kasabalıya örnek olmuştur. Kısacası bugün torunlarının bu eşkıya ile tam ters istikamette kılanlıya huzurda ve ekonomide faydalı işler yapmaktadır.

Kadir beyin kılan hakkında diğer bir yanlışı da kılanda zengin ve yoksullara ait iki ayrı mezarlığın olduğunu iddia etmesidir. Evet  eski Kılan da iki mezarlık vardır, ilki, üzeri süslemeli, Osmanlıca yazılı tarihi mezarlık,ikincisi ise, 1750 lerde kolera salgınından sonra köyün tamamına yakının ölmesiyle zorunlu kurulan mezarlıktır. Maalesef bu iki mezarlık da bugün talan edilmiş ,boza haline getirilmiştir. Umarım kılanlı ve emirlerli yetkililer bu ortak tarihimize sahip çıkarlar.


Halil Akın

Mülkiyeli / ADANA

Yorumlar (6)

...
Amca ellerine Saglik benim gibi belkide kilanin cogu bunlari senden ögrenmistir.
Tesekkürler.
yunus.akin , Aralık 25, 2011
...
emeğiinize sağlık halil abi kılan debnilince akan sular durur kılan lı olunmaz doğulur tüm kılan halkına hazreti allah selamet versin
ziyaretçi , Aralık 11, 2011
...
elinize sağlık çok teşekür ederizz
lord of the kings , Nisan 10, 2010
tarıh önemlı
Eline sağlık dayı.
Hüseyin Karadağ (Ali oğlu) , Ocak 20, 2010
TARIHI BILMEK GEREKIR.
Halil abi eline saglik, ben biliyorumku senin elinde daha nice cevher tarihi belge ve bilgiler var, onlari buradan kilanlilarla paylasmani bekliyoruz.?
HMD , Ocak 20, 2010
şanlı tarih
umarım sahip çıkarlar.. gerçekten güzel bir hazırlama olmuş..
yukarımahalle , Ocak 15, 2010

Yorum yaz

daha küçük | daha büyük

busy
Son Güncelleme: Çarşamba, 03 Mart 2010 20:02
  Video Presenter